|
Akademik Bilişim 2001 Konferansı |
|
Üniversitelerde bilgi teknolojileri konusunda ilgili grupları biraraya getirerek, bilgi teknolojileri altyapısı kullanımı, eğitimi ve üretimini tüm boyutlarıyla tanıtmak, tartışmak, tecrübeleri paylaşmak, ve ortak politika oluşturmak amaçlarıyla ulusal boyutta Akademik Bilişim 2001 Konferansı düzenlenmiştir (1-2 Şubat 2001, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun). Konferansta davetli bildiriler, eğitim seminerleri ve yapılandırılmış çalışma grubu/açık oturum türü etkinlikler yapılacaktır. Konferans ilgili herkese açıktır; ve bu konularda katkı bekliyoruz.
Konferansın ana konuları: - Temel bilişim eğitimi - Kampüs bilgisayar ağları - Yazılım geliştirme ortamları - Araştırmada bilişim - İnternet servislerinin çalıştırılması - Elektronik kütüphaneler - Ulusal ve kurumsal ağ yapıları - Üniversite bilişim sistemleri - Yüksek başarımlı hesaplama - Medikal bilişim - Uzaktan eğitim - İnternet destekli eğitim
Eğitim seminerleri: - Ağ yönetimi - Sistem yönetimi - Sistem güvenliği - Web kurulumu ve yönetimi - Açık kaynak yazılımları - DNS ve Sendmail - Web-veritabanı arayüzü - Perl, PHP, Python. F, Java - Tarama mekanizmaları - Samba, Mars - SGML, HTML, TeX, pdf - CORBA
Konferans dili Türkçe'dir. Yurt dışından gelen konuklar İngilizce konuşacaklardır. - Davetli bildiri: Akademik Bilişim konusunda son gelişmeleri, eğilimleri çzetleyecek, dinleyicilerin ufkunu açacak konuşmalar. - Eğitim semineri önerisi: Yeni teknolojiler veya çok ihtiyaç duyulan konularda notlarla desteklenen tanıtıcı, pratik yönü olan seminerler. - Tartışma grubu/açık oturum önerisi: Karşılaşılan sorunlar, ortak çözüm arayışları, tecrübe paylaşımına yönelik, katılımcıların hazırlıklı olarak geldiği yapılandırılmış ortamlar.
Tüm bildiriler ve sahiplerinin izni varsa eğitim seminerleri notları elektronik ortamda sunulacaktır. Bildiri özetleri ve oturum önerileri 31 Aralık 2000 tarihine kadar web üzerinden gönderilmelidir.
Her türlü iletişim için: - e-mail: bilgi@ab.org.tr - web: http://ab.org.tr - telefon: (362) 457 6068 - fax: (362) 457 6063
Akademik Bilişim Konferansları hakkında daha iyi bir fikre sahip olabilmeniz için Bilkent Üniversitesi'nden Doç. Dr. Mustafa Akgül ve Hacettepe Üniversitesi'nden Yrd. Doç. Dr. M. Emin Küçük'ün geçen yıllarda düzenlenen konferanslar hakkındaki yazılarını aşağıda sunuyoruz.
Giriş
Bilindiği üzere AB’2000 Konferansı 10-11 Şubat 2000 tarihlerinde Süleyman Demirel Üniversitesi’nde (Isparta) toplandı. Bu yıl ikincisi yapılan konferans dizisinin amacı; “üniversitelerde bilgi teknolojileri konusunda ilgili grupları bir araya getirerek, bilgi teknolojileri alt yapısı, kullanımı, eğitimi ve üretimini tüm boyutlarıyla tanıtmak, tartışmak, tecrübeleri paylaşmak ve ortak politikaları oluşturmak” olarak belirlenmiştir. Kuşkusuz henüz ikincisi toplanmış olan bu konferansın, belirlenen tüm amaçlara ulaştığını söylemek olanaklı değildir. Ancak, her iki toplantı, bu konuda yoğun bir talebin olduğunu ve konferansın belirlenen amaçlara ulaşmada ciddi bir platform olabileceğini ve daha örgütlü hale gelindiğinde belirlenen amaçlara ulaşılabileceğini göstermiştir.
Bu yazıda Akademik Bilişim Konferanslarının, doğuşu, amaçları ve iki yıllık deneyim özetlenmeye, konferansların daha etkin olmasına yönelik öneriler getirilmeye çalışılmış, yukarıda belirtilen konferans amaçlarına ulaşmada yapılabileceklere ilişkin tartışma ortamı oluşturmak hedeflenmiştir. AB2000’e nasıl gelindi?
Akademik Bilişim konferansları İnet-tr konferanslarının bir türevi olarak ortaya çıktı. Bilişim'97 de "Türkiye Nasıl Bilişiyor", ve "Akademik Bilişim" bildirileriyle "Akademik Bilişim Konferansları"nın temeli atıldı. Inet-tr’98 de olgunlaşan "Konferans"ın, yaşama geçecek ortamı da böylelikle oluşmuş oldu.
Birincisi 18-20 Mart 1999 tarihlerinde ODTÜ'de gerçekleştirilen bu konferans dizisinden hedeflenen; üniversitelerde bilişim, bilgisayar, bilgi hizmeti, bilgi teknolojisi, enformatik adlarıyla belirlenen konularda çalışanları bir araya getirerek, bilgi ve deneyimleri paylaşabilmek, sorunlara çözüm arayabilmek ve ortak çözümler üretebilmektir. Üniversitelerin bilgisayar ağları yönetim bilişim sistemleri, kütüphane bilgi sistemleri, her kademe bilişim eğitimi, yazılım üretimi, bilgi teknolojileri ve hesaplamanın eğitim ve araştırmada kullanımı bu konferansın kapsama alanındadır. Enformatik bölümleri, bilgisayar bölümleri, kütüphanecilik bölümleri, bilgi işlem merkezleri ve kütüphane-bilgi merkezi çalışanları bu konferansın doğal katılımcılarıdır.
Bu konferans dizisinin bir özelliği ise büyük şehirlerin dışında, Anadolu üniversitelerinin de ev sahipliği yapabilmesidir. Bu tür bir organizasyonun amaçlarından biri de bölgedeki üniversitelere bir çeşit danışmanlık vermek ve acil sorunların çözümüne yerinde katkıda bulunmaktır. İnternet Haftası kapsamında da birkaç üniversitede benzer çalışmaları gerçekleştirebildik. Hepimizin bildiği gibi, deyim yerindeyse, İnternet gerek gündelik yaşamımıza gerekse akademik yaşamımıza hızla girdi ve yaşamın tüm boyutlarını etkilemeye başladı. Ülkemizde yaşanan bu değişimin etkilerini giderek artıracağı açıktır. Akademik Bilişim (AB) toplantılarını, yaşanan ve yaşanacak değişimlere hazırlık yönünde ortak çabaların bir parçası olarak algılamak da olanaklıdır.
Bu arada belirtilmelidir ki Akademik Bilişim konferansları, akademik kurumların sorunlarını tartışmayı hedeflemektedir. Deyim yerindeyse, bilgi teknolojileri konusunda, “beyin fırtınası”nın amaçlandığı bir ortamdır. Kuşkusuz “ciddi” akademik bildiriler de bu ortamda sunulabilir ama ana amaç bunlar değildir. Konferansta davetli bildiriler, eğitim seminerleri ve yapılandırılmış çalışma grubu ve açık oturum türü etkinlikler yapılması hedeflenmiştir. Her ne kadar konferans adında “akademik” terimi olmakla birlikte, konferans konuyla ilgilenen herkese açıktır ve konferansa katılım ücretsizdir. Nitekim her iki konferansa akademik kurumların yanı sıra diğer kurumların da yoğun ilgisi gözlenmiştir.
AB konferansları, akademik kurumların sorunlarını ulusal düzeyde tartışmak ve ortak çözümler üretmek gereksinimi nedeniyle oluşmuştur. Bu gereksinim ve oluşum, doğal sonucu olan ilk konferansı 18-20 Mart 1999 tarihlerinde ODTÜ’de düzenlemiştir (Ayrıntılı bilgi için bkz. www.ab.org.tr). İlk konferansın ana konuları, gereksinimler çerçevesinde, aşağıdaki gibi belirlenmiştir; -
Bilişim
Eğitimi -
Elektronik
Kütüphaneler -
Eğitimde
Bilişim Teknolojileri -
Üniversitelerde
Bilişim Teknolojileri Altyapısı -
Araştırmada
Bilişim -
Ulusal
ve Kurumsal Ağ Yapıları -
Kampus
Bilgisayar Ağları -
Yüksek
Başarımlı Hesaplama -
Medikal
Bilişim -
Üniversite
Yönetimi için Bilişim Sistemleri ODTÜ’de gerçekleştirilen AB’99 konferansının görmüş olduğu ilgi, AB’2000 konferansı için çalışmaların başlatılmasına neden oldu ve Süleyman Demirel Üniversitesi konferansa ev sahipliği yapma isteğini yürütme kuruluna iletti. Yürütme kurulu, konferansı taşra üniversitelerine taşımanın olumlu bir yaklaşım olacağı görüşünde birleşerek, AB’2000 konferansının Isparta’da yapılmasına karar verdi.
Konferans konularının belirlenmesinde yine topluluk istekleri ve gereksinimler göz önüne alınmış olup, ana konu uzaktan eğitim olmak üzere, konferans konuları şöyle belirlenmiştir; - Temel Bilişim Eğitimi - Kampus Bilgisayar Ağları - Yazılım Geliştirme Ortamları - Araştırmada Bilişim - İnternet Servislerinin Çalıştırılması - Elektronik Kütüphaneler - Ulusal ve Kurumsal Ağ yapıları - Üniversite Bilişim Sistemleri - Yüksek Başarımlı Hesaplama - Medikal Bilişim - Uzaktan Eğitim - İnternet Destekli Eğitim
Bu arada yürütme kuruluna iletilen eğitim seminer istekleri de göz önüne alınmış olup, konferans kapsamında aşağıda belirtilen eğitim seminerlerinin verilmesi planlanmıştır; - Ağ Yönetimi - Sistem Yönetimi - Sistem Güvenliği - Web Kurulumu ve Yönetimi - Açık Kaynak Yazılımları - DNS ve Sendmail - Web-veritabanı Arayüzü - Perl, PHP, Python, F - Tarama Mekanizmaları - Samba, Mars - SGML, HTML, TeX, pdf - CORBA
AB’2000 Isparta Konferansı
10-11 Şubat'ta Isparta’da Süleyman Demirel Üniversitesi (SDÜ)’nde toplanan AB’2000 Konferansı 350 civarında izleyicinin katılımıyla gerçekleşti. Daha önce belirtildiği gibi, Isparta Konferansı’nın yoğunlaştığı ana konu Web temelli eğitim oldu. Konferans’ta 5 çalışma grubu, 11 eğitim semineri olmak üzere toplam 26 oturum gerçekleştirildi, ve 48 bildiri sunuldu (ayrıntılı bilgi ve bildiriler için bkz. www.ab.org.tr ). Web Temelli egitim oturumunda ülkemizde yaşanan deneyimler paylaşıldı, geliştirilen çesitli modeller tartışmaya açıldı. Buna ek olarak, kapanış oturumunda Yükseköğretim Kurumu’nca oluşturulan uzaktan eğitim yönetmeliği de tartışmaya açıldı. Yönetmelik çeşitli yönlerden eleştirilerek katılımcılık, saydamlık ve projelerin değerlendirilmesi konusunda çeşitli öneriler sunuldu. Bu oturumun bir sonucu olarak, Türkiye’nin Web temelli eğitimde öğrenme sürecine girdiğini ifade edebiliriz.
Konferansın yoğun ilgi gören bir başka oturumu ise, 70’in üzerinde izleyici sayısıyla Elektronik Kütüphaneler oturumu oldu. Bu oturumda, bir panel gerçekleştirildi ve 12 bildiri sunuldu. Kütüphanelerde Internet kullanımı, Internet bilgi kaynaklarının organizasyonu, elektronik kütüphane hizmetleri tartışılan başlıca konular oldu.
Medikal Bilişim konusu da Akademik Bilişimin önemli bir parçası olarak ilgi gören oturumlardan biriydi. "Internete Dayalı Sürekli Tıp Eğitimi", "Testlere Web’den Ulaşmak", "Internet Üzerinden Konsultasyon Uygulamaları" sunulan bazı bildirilerdi.
Konferansta davetli konusmacı olarak, Bilkent Üniversitesi öğretim üyelerinden Doç. Dr. Kemal Oflazer, "Doğal Dil İşleme" konusundaki son gelişmeleri özetleyerek, Türkçe dil işlemenin ilginçliğini ve zorluklarını tartışarak, konuyla ilgili yakın ve orta vadeli hedefleri aktardı.
Bu konferans dizisinin önemli parçalarından biri de eğitim seminerleridir. Eğitim seminerleri ise Linux etrafında gerçekleştirilmektedir. Konuyla ilgili olarak, Isparta Konferansı kapsamında, Türkiye Linux Kullanıcıları Grubu’nun desteği ile Konferans süresince teorik ve uygulamalı olarak Linux, ağ, sistem ve Internet servislerinin yönetimi anlatılmıştır. Konferans öncesinde iki günlük sistem yönetimi ve güvenlik ağırlıklı Linux kampı, Linux grubuna bağlı Hacettepe Üniversitesi ekibince yapılmış, ayrıca yeni kullanıcılara temel Linux kullanıcı eğitimi bir kaç kez tekrarlanmıştır. Kuşkusuz akıllara "Neden Linux?" sorusunun gelmesi olağandır. Bilindiği üzere Linux açık kaynak kodlu parasız dağıtılan, hızla gelişen, bilişimcilerin ortak ürünüdür. Linux okullar, kamu ve kobiler için ucuz, güvenilir ve sağlam bir alternatiftir. Açık kaynak kodu, işletim sisteminin ve üzerinde çalışan uygulama yazılımlarının gereksinimlere göre uyarlanma olanağı sağlamaktadır. Bu ise, her düzeydeki okul için çok önemlidir. Örneğin, günümüzde Fransa, Meksika, İspanya, Çin ve Kore’de bu olanak sınırsızca kullanılmaktadır. Linux ve açık kaynak kodu felsefesinin Türkiye için bir diğer önemi ise, programcı yetiştirmede sunduğu olanaklardır. Meraklı gençlere, çok ucuza, tüm işletim sistemi ve uygulama geliştirme araçları ve zengin bir deney ortamı sağlamaktadır.
AB Konferanslarının akla getirdikleri: Üniversitelere ilişkin birkaç stratejik nokta
Son yıllarda üniversitelerimizde konuyla ilgili olumlu gelişmelerde gözlemlenmektedir. Örneğin, ULAKNET olumlu bir gelişme, altyapısını oldukça iyi çalıştırabilmekte, ancak içerik konusu henüz tatmin edici olmaktan uzak ve doğal olarak gidecek çok daha uzun yolumuzun olduğu açıktır. Bir diğer olumlu gelişme ise enformatik bölümlerinin kurulmasıdır. Üniversiteler kampus ağlarını oluşturmaya, bu ağları çalıştırmaya başladılar ve ağların üzerinde hizmet verme yolunda ilerliyorlar. Ancak, tüm üniversitelerin öğrencilerine bilgisayar kültürü aktarma, onu derslerde etkin ve anlamlı kullanma yolunda istenilen düzeye ulaştığını söylemek olanaklı değildir. Isparta Konferansı’nın Web temelli eğitim oturumları bu yöndeki olumlu çabaların bir yansıması olarak algılanabilir . Üniversitelerimiz için henüz bir ulusal plan olmadığı bilinen bir gerçektir. Kampus ağlarının kurulması, gerekli öğretim üyesinin yetiştirilmesi, öğrencilere verilecek bilişim kültürü, öğrenci ve öğretim üyelerine sağlanacak minimum olanaklar konusunda hedefler bile belirlenmiş değildir. Örneğin her on öğrenciye bir bilgisayar, her öğrenciye laboratuvar erişim olanağı ve e-posta adresi, her öğretim üyesinin masasına bir bilgisayar koyma gibi hedefler bir an önce gerçekleştirilmesi gereken hedefler arasında olmalıdır.. Üniversite öncesi eğitimde ise alternatif modelleri hedefleyen pilot projelerimizin varlığından söz etmek olanaklı değildir. Bir başka ifadeyle bu konuda henüz öğrenme sürecine bile girilemedi. Internet’e kurumsal olarak bağlı okul sayısının henüz 100’ü bulmamış olması, yukarıdaki saptamayı doğrular niteliktedir. Belirtilmesi gereken bir başka önemli sorun ise, bu konuda oluşmakta olan insan gücü açığını karşılayacak eğitim sorunudur. Sözü edilen açığın oluşmasındaki temel nedenlerinden birisi bu konuda yetişmiş uzman öğretim üyesi sayısının yetersizliğidir. Akademisyenlik mesleği çekiciliğini yitirmekte ve yetenekli gençleri mesleğe çekmekte büyük zorluğun yaşandığı tüm akademisyenlerin hem fikir olduğu bir konudur. Dolayısıyla, personel politikalarının bir an önce gözden geçirilmesi devletin öncelikli işlerinden olmalıdır.
Bilişim konusundaki önemli iki süreçten birincisi üniversitelerin yeniden yapılanması, diğeri ise yeniden eğitimdir. Üniversitelerde programlar yeniden gözden geçirilmeli, talebin az olduğu bölümlerin kontenjanları azaltılıp, adaylar geniş bir yelpazede bilgi teknolojilerine yönlendirilmelidir. Gelişmiş ülkelerin iş gücü istatistikleri incelendiğinde bilgi teknolojisine büyük bir yönelimin olduğu görülecektir. Örneğin, Amerikan iş gücünün %50’sinin ofislerde çalıştığı, bu oranın %80’inin “bilgiyle uğraşanlar” olarak tanımlandığı göz önüne alınırsa, konunun önemi daha iyi anlaşılacaktır.
Kuşkusuz konuyla ilgili olarak akla gelen bir başka soru da mevcut akademisyenlerin ve öğretmenlerin ne derece bilgi teknolojisi kullanıcısı olduğudur. Gerekirse öğretim üyeleri ve öğretmenler yeniden eğitilmelidir. Eğer 70.000 okulu Internet’e bağlamayı, 500.000 kobiyi elektronik iş ortamına taşımayı planlıyorsak, bundan başka çözüm yolu da gözükmemektedir.
Gerek Akademik Bilişim Konferansları’nın gerekse sektördeki diğer toplantıların konuyla ilgili sonuçlarını şöyle özetlemek olanaklıdır; Yetişmiş insan gücü darboğazı, Türkiye Bilişim sektörünün önemli problemlerinden biridir. Isparta Konferansı Açılış Konuşması’nda belirtilen bazı noktaları bilişim sektörünün dikkatine sunmakta yarar bulunmaktadır. Öğretim üyeliği mesleği cazip hale getirilmelidir; çünkü artık nitelikli öğrenciler üniversitelere çekilemiyor. İstekli mezunlar yeniden eğitilerek, bilişim sektörüne kazandırılmadır. Üniversiteleri yeniden yapılandırarak, kendini yenileyebilen `liberal art' türü eğitimler ve bilişim disiplinlerinde eğitime yönlendirilmelidir (kuşkusuz araştırma faaliyetleri bu değerlendirmenin dışında tutulmalıdır). Gerekirse bazı bölümleri kapatmaktan çekinmemeli ve öğretim üyelerini yeniden eğitimi gündeme getirmelidir.
Değelendirme ve sonuç
Henüz iki yıllık geçmişi bulunan bu konferanslar dizisinde, yaşanan tüm olumsuzluklara rağmen, oldukça başarılı bir Isparta Konferansı gerçekleştirmiştir. Tamamıyla gönüllü bir topluluk ve çabayla gerçekleştirilmekte olan Konferansa ev sahipliği yapma konusunda istekli üniversitelerin sayısının artmış olması ve Şubat ayında Isparta’da yapılan Konferans’a 330’e yöresinde izleyicinin katılmış olması son derece sevindiricidir.
Isparta Konferansı’na yönelik olarak belirtilmesi gereken bir konu da Süleyman Demirel Üniversitesi’nin başarılı bir organizasyon ve ev sahipliği yapmış olmasıdır. Isparta ekibi, konaklamadan ses düzenine dek her türlü sorunda, her zaman yanı başımızda oldular. Başta Üniversite Rektörü Prof. Dr. M. Lütfi Çakmakçı ve Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Serpil Pehlivan olmak üzere, Konferansın başarılı bir biçimde tamamlanmasında emeği geçenlere teşekkür borçlu olduğumuzu ifade etmek isteriz.
Isparta Konferansı’nın başarısı, 2001 Konferansı’na yönelik çalışmaların şimdiden başlatılması konusunda önemli bir motivasyonu oluşturmuştur. Şu anda Sakarya, Erciyes ve Samsun 19 Mayıs üniversiteleri 2001 Konferansı’na ev sahipliği yapma isteklerini iletmiş durumdadırlar. Başarılı bir toplantı daha gerçekleştirebilmemiz için tüm bilişim camiasının destek, öneri ve eleştirilerine açık olduğumuzu bildirmek, ilgili konularda Çalışma Grubu, Panel düzenlemek ve Eğitim Seminerleri vermek isteyen her kişi ve kuruluşu Organizasyon Komitesi’nde görmeyi beklediğimizi ifade etmek isteriz. Daha verimli ve daha doyurucu bir Akademik Bilişim Konferansı'nda buluşmak üzere...
|