|
İnternet ve Kamu Yönetimi |
|
Günümüzün moda deyimlerinden "küresel köy (global village)"un isim babası Kanada'lı iletişim (ve gelecek) bilimci Marshall McLuhan, 1967 yılında yayımlanan aynı adlı kitabında, daha sonra "küresel köy" sözü kadar ünlü olacak "İletişim ortamı iletinin ta kendisidir (Medium is the message)" görüşünü dile getiriyordu. Elektronik-Devlet ya da kısaca E-Devlet olarak anılan fikir ve uygulama akımının izleyicileri bu görüşe içtenlikle katılıyor olsalar gerek. Çünkü İnternet, her ne kadar askeri bir projenin ürünü de olsa, son zamanlarda hızla ticarileşse de; katılımcı yapısı ile gerek kamu yönetiminin iç örgütlenmesi, gerekse bireylerin ve grupların yönetim birimleriyle ilişkileri açısından parlak bir gelecek vaadediyor.
İnternet’in kamu yönetiminde kullanılmasını heyecanla olduğu kadar endişeyle izleyenler de var. Kötümserlerin başlıca kaygısı, İnternet’in George Orwell’in 1984 kitabındakine benzer şekilde, hayatın her alanını kontrol eden bir büyük ağabey (big brother), ya da herbiri belli bir alandaki davranışları kontrol eden bir sürü küçük ağabey yaratması. İyimserler ise İnternet’in adem-i merkeziyetçi ağ yapısının merkeziyetçi kontrolü zorlaştıracağını, vatandaşların kamu hizmetlerine daha kolay ve hızlı ulaşabileceğini, şeffaf ve katılımcı bir kamu platformu oluşacağını umuyorlar.
Dünya örneğine baktığımızda devlet örgütlerinin sanal hizmetlerinin öncelikle örgüt düzeyinde ve kopuk kopuk ortaya çıktığını görüyoruz. Ama yakın geçmişte gözlemlenen, devlet örgütlerinin tüm sanal bilgi ve hizmetlerinin bir çatı altında toplanması denemeleri, artık bu hizmetlerin –en azından biçimsel olarak- merkezileşeceğini gösteriyor. Merkezileşme, kaynak tasarrufu sağlaması açısından olduğu kadar vatandaşların tüm sanal hizmetleri çabucak bulabileceği tek bir adres oluşturması bakımından da çok önemli. Bu konuda tüm dünyaya öncülük eden ABD’nın tüm sanal kamu bilgi ve hizmetleri ayrı bir web sayfasında (www.firstgov.gov) biraraya toplaması bu sürece iyi bir örnek. Türkiye'de ise henüz kamu örgütlerinin tek tek web sayfası oluşturması aşaması yaşanıyor. Merkezi bir web sayfası kurulması, kamu bilişimcilerinin düşünmesi gereken önemli meselelerden biri gibi görünüyor.
Uzun vadede ise amaç kamu örgütlerinin sadece şu anda verdikleri bilgi ve hizmetleri web üzerinde daha hızlı, kolay ve katılımcı bir biçimde sunması değil, şu anda vermediği ya da veremediği bilgi ve hizmetleri de sunarak artı değer yaratmasıdır. Daha da önemlisi, İnternet’i bir toplumsal katılım ve hesap verme aracı haline getirmektir. McLuhan'ın "İletişim ortamı iletinin ta kendisidir" görüşü bu açıdan oldukça anlamlı görünüyor.
|