Online Eğitim

Internet çağı iş dünyasını, eğitimi, tüketici davranışlarını ve hayatımızı değiştirmektedir. İnsanlara artık bir okuldan mezun olmak yetmemekte, günümüzde insanlar yaşam boyu öğrenim ihtiyacını hissetmektedirler. Internet ile herkes bilgilerini Internet ortamına koyarak sanal ortamda bilgilerini paylaşma olanağını bulmaktadırlar. Bu vasıtayla insanlar yaşam boyu sürekli öğrenme ve bilgi çağında kendisine ve çevresine katma değer oluşturma imkanına kavuşmaktadırlar.

Dünyada çoğu ABD’de olmak üzere yaklaşık 2.2 milyonun üzerinde öğrenci, bu tür on-line eğitimden yararlanmaktadır. Bu sayının 2003 yılında tüm dünyada 200 milyona çıkması beklenmektedir.

Eğitim Çeşitleri

Eğitimin çeşitlerine baktığımızda temelde iki ana başlıkta toplandığını görürüz:

a) Senkron eğitim (eş zamanlı)

b) Asenkron eğitim (eş zamansız)

Senkron eğitim denildiğinde zamana bağımlı, aynı mekanda ve yüz yüze verilen eğitim kastedilir. Bu eğitim modeli geleneksel eğitim modelinin adıdır. Hepimizin okullarda gördüğü eğitim senkron eğitimdir. Bu tip eğitim modeline video konferans sistemi de dahil edilebilir.

Asenkron eğitim zamandan ve mekandan bağımsız olarak verilen eğitimdir. Bu tip eğitim tam olarak zaman ve mekandan bağımsız olarak verileceği gibi, belirli zamanlarda zamana ve mekana bağımlı olarak da verilebilir. Internet üzerinden verilen eğitim zamandan ve mekandan bağımsız eğitimdir. Ancak belirli zamanlarda eğitimi alan kişiler yüz yüze eğitime ve sınavlara alınıyorsa bu tip eğitim zamandan yarı bağımsız eğitim olarak adlandırılır.

Hedef kitle göz önüne alındığında eğitim:

a) Okul merkezli eğitim

b) Üniversite merkezli eğitim

c) İş/ticari merkezli eğitim 

olarak üç grupta toplanabilir. Okul ve üniversite merkezli eğitimde eğitim çağı olarak insanların üniversite öncesi ve sonrası eğitim, iş/ticari merkezli eğitimde ise iş ve ticarete yönelik insanların ihtiyaç duyabileceği eğitimler kastedilmektedir. İlk-orta-lise düzeyindeki eğitimler okul merkezli, üniversite düzeyindeki eğitimler üniversite merkezli, iş dünyasına yönelik (muhasebe kursu vb.) eğitimler iş/ticari merkezli eğitimlerdir. 

On-line Eğitim Nedir?

Eğitim, bir ülkenin ekonomik, politik ve sosyal gelişiminde temel oluşturan bir yapı taşıdır. On-line eğitim ise, eğitimci ile öğrencilerin aynı mekanda olmadan gerçekleştirdikleri eğitimdir. Bu modelde eğitimci ile öğrenciler arasında bir iletişim yolu kurulur. Eğitimci bir uçta ders verirken, öğrenciler iletişim yolunun imkanlarına bağlı olarak evlerinden, farklı mekanlardan ve hatta farklı ülkelerden eğitime katılabilirler.

Geleneksel eğitim anlayışından farklı olarak bu tip eğitimin merkezinde öğrenci bulunur. Her şeyin ders sırasında öğrenilmesinin aksine, on-line eğitimde öğrenci konuları zamandan ve mekandan bağımsız olarak öğrenebilir ve eğitici ile teknolojiyi kullanarak bağlantı kurabilir.

On-line eğitim ile insanlar okula gitmeden, yollarda vakit harcamadan eğitim alabilirler. Okullardan uzak yerlerde yaşayanlar, iş, sağlık, aile gibi nedenlerden dolayı bulundukları mekanı terk etmeden okuma olanağına sahip olurlar. Doğru metod ve teknoloji kullanıldığı, öğrenciler ve öğretmenler arasında iletişim sağlandığı taktirde on-line eğitim yüz yüze eğitim kadar başarılı olur. Yapılan bir araştırmaya göre CD-ROM desteği ile yapılan bir eğitim başarıya %5 gibi bir katkı sağlarken, on-line eğitimin başarıya katkısının %50 gibi büyük bir rakam olduğu bulunmuştur.

İnsanlar istedikleri zaman ve istedikleri yerde bilgiye ulaşabilirler. On-line eğitim öğrenci eğitiminde kullanılabileceği gibi, şirket içi eğitimlerde, öğretmen ve yer problemi yaşanan durumlarda ve yüz yüze eğitime destek vermek amacıyla da kullanılabilir.

On-line eğitimin etkili olması için dikkatli bir planlama, eğitimde verilecek olan ders gereklerinin anlaşılması ve öğrenci ihtiyaçlarının göz önünde bulundurulması gerekir. Kullanılacak olan teknoloji ise bu duruma göre belirlenir. On-line eğitim planlaması bir proje ekibi ile uzun, zorlu, düzenli ve özverili bir çalışma ile gerçekleştirilir. On-line eğitimin etkinliği öğrenci-öğretmen-idareci-hizmetli-yardımcıların tümünün birden çabasıyla oluşur.

On-line eğitim temelde iki ana kategoriden oluşur:

a) İçerik

b) Yazılım

On-line eğitimin içeriği, eğitimin amacından sitenin güncel tutulmasına kadar tüm süreçleri kapsar. Yazılım ise bu içeriğin üzerine konulacağı yerdir. Örneğin java, asp, html, xml yazılıma örnek olarak verilebilir.

On-line eğitim özürlü insanlarımıza da çok faydalı olabilir. Bu kişiler okula gitmesi gerekmeden bulundukları yerden eğitimlerine devam edebilirler. Ancak bu tip bir on-line eğitim programı planlanırken özürlülerin durumu (sakatlık durumları) göz önüne alınıp eğitim materyalleri ona göre seçilmelidir. Günümüz eğitim altyapısının özürlü insanlarımıza göre hazırlanmadığı göz önüne alınırsa, sanal ortam ile özürlülerimizin bilgiye erişim olanağına kavuşmasını sağlanabilir. 

Geçmişte Uzaktan Eğitim

Uzaktan eğitimin geçmişine baktığımızda ilk olarak 1728’de Boston gazetesinin mektup ile stenogrofi dersleri verdiğini görüyoruz. 1890’da Avusturalya Queensland Üniversitesi kampüs dışına açık bir eğitim programı yürütmüştür. 1920’lerde aynı türden bir eğitim metodu Colombia Üniversitesi tarafından gerçekleştirilmiştir.

1930’lara gelindiğinde okulların radyoyu kullanarak eğitim verdiğini görüyoruz. 1950’lerde ABD’de askeri amaçlı uzaktan eğitim uygulamaları yapılmıştır.

Ülkemizde ilk uzaktan eğitim uygulamaları geniş çapta mektupla öğretim ile başlamıştır. Bu kapsamda özellikle yabancı dil eğitimleri göze çarpmaktadır. 

Ülkemizde On-line Eğitim Uygulamaları

Ülkemizdeki uzaktan eğitim uygulamalarına baktığımızda televizyon tabanlı uygulamalar ağırlık kazanmaktadır. Anadolu Üniversitesi, MEB’e bağlı Açıköğretim Lisesi ve Açık İlköğretim Okulu uygulamaları buna en çarpıcı örneklerdir. TRT4 kanalında belirli saatlerde yayımlanan derslerle, öğrenci televizyon başına çekilmekte ve verilen dersleri izleme olanağına kavuşmaktadır. Ayrıca bu öğrencilere TV’de yayımlanan dersleri desteklemek ve dersleri kolayca izlenebilmeleri için ders materyali de gönderilmektedir. Anadolu Üniversitesi dünyadaki 10 açık üniversite arasında yer almaktadır. Fırat Üniversitesinde, 25.03.1991 tarihinde, Fırat Üniversitesi Araştırma Fonu’na sunulan “Uydu Antenin Mikrobilgisayarlarla Yönlendirilmesi ve Yayın Aktarımı” adlı proje ile, üniversite bünyesinde 2 Ekim 1992’de kurulan bir yerel TV (FIRAT TV) vasıtasıyla üniversitede düzenlenen sempozyumlar, toplantılar, dersler vb. faaliyetler kampüs içi ve dışına yayımlanmıştır.

Dijital televizyon yayıncılığının gelişmesiyle uydular üzerinden eğitim içerikli yayınlar da gün geçtikçe artmaktadır. Dexar, Türksat 1B uydusu üzerinde bulunan 24MHz kapasitede bir DVB taşıyıcısı üzerinde IP Multicast tekniği ile yayın yapmaktadır. Unidersite adındaki proje ile de, bir merkezden yapılan video, audio veya veri (data) yayınının tüm yurt sathına aynı anda 1.2Mbps-3Mbps aralığında temin eden platform İstanbul-Avcılar'da kurulmuştur. Unidersite Eylül 2000’de Ankara ve İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğünde IP Multicast denemeleri gerçekleştirmiş ve uzaktan eğitim konusunda olası alternatifler konusunda bilgi aktarımı yapmıştır. Ülkemiz sahip olduğu 3 uyduyu TV yayını ve kısıtlı veri uygulamaları dışında etkin olarak kullanamamaktadır. Bu uydular sayesinde eğitim, doküman ve yazılım dağıtımı son derece pratik bir şekilde yapılabilir.

Internet tabanlı uygulamalara baktığımızda, ODTÜ’de 1998 yılında başlayan IDEA (Internet'e Dayalı Asenkron Eğitim,http://idea.metu.edu.tr) ile, tamamen Internet ortamında ve asenkron (eş zamansız) olarak yapılan “Bilgi Teknolojileri Sertifika Programı” başlatıldığını görüyoruz. Bu program her yıl eylül ayında okulların açılması ile başlamakta ve akademik yıl boyunca Bilgisayar Mühendisliğinin 9 temel konusu Internet'te, Türkçe olarak sunulmaktadır. Dersler, her biri 8 hafta süren dört dönemde verilmektedir. Kursiyerler 2 ayda bir ODTÜ’ye gelerek yüz yüze derslere girmekte ve sınavlara alınmaktadırlar.

Tübitak-ODTÜ-Bilten Internet teknolojileri ve Uygulamaları Grubu tarafından Matematik ve eğitim alanındaki uzman hocalarla birlikte, Internet'ten Matematik alanında eğitim vermek üzere Matematik web sitesi (www.intermat.gen.tr) geliştirilmiştir. Intermat, multimedya teknolojilerini kullanarak Internet üzerinden Matematik konusunda asenkron (eş zamansız) / senkron (eş zamanlı) eğitim veren, hem öğrencinin hem de velinin faydalanacağı kaynakların bulunduğu çok amaçlı bir sitedir.

Matematik eğitiminde başka bir site olan www.meraklisina.com’ da Matematik ve Fizik dersleri Internet üzerinden görsel ve deneysel malzemeler kullanılarak öğretilmekte, öğrenci sanal simülasyonlarla, deneylerle, öğretici oyunlarla öğrenme sürecine aktif olarak katılabilmektedir.

Ticari site olarak dershanelere yönelik www.okulum.com, şirketlere ve öğrencilere yönelik www.webokul.com ve firmalara yönelik olarak http://pws.prserv.net/MerinNeszCo örnek olarak verilebilir.

Yabancı bir siteden örnek vermek gerekirse, bedava olmasından dolayı www.freeskills.com’ u vermek yerinde olacaktır. Bu sitede bilgisayar teknolojisindeki hemen tüm konular bulunabilir. İstediğiniz eğitimi seçip, eğitimle ilgili bilgi notlarını pdf formtinda bir dosya olarak bilgisayarınıza indirebilirsiniz.

Test-Net (http://intra.bilten.metu.edu.tr/testnet/), Internet tabanlı on-line sınav sistemi, bir soru bankası, HTML formatında on-line soru yaratılmasına izin veren bir rehber, soru bankasında saklanan sorulardan on-line bir sınav oluşturabilen bir araç ve performans değerlendirme araçlarından oluşmaktadır.

İTÜ 1800 öğrencinin ortak olarak aldığı Bilişim dersi için sanal sınav yapmaktadır. Öğrenciler kampüslerde bulunan bilgisayar laboratuarlarına gelerek 10.000 soruluk soru bankasından rastgele, her öğrenci için ayrı gelen soruları cevaplamaktadırlar.

Son olarak Online Eğitim olarak Üniversitelerin yüksek lisans ve lisans eğitimi konusundaki programlarına örnek vermek gerekirse; ODTÜ’nün bu yıl başlattığı Internet üzerinden yüksek lisans eğitimi ile öğrenci derslerini Internet üzerinden alacak, ödevlerini Internet üzerinden gönderebilecektir. Eğitim sonunda öğrencilere Yüksek Lisans diploması verilecektir (http://ion.ii.metu.edu.tr/mainpage/information.html). İstanbul Bilgi Üniversitesi, YÖK tarafından onaylanan ve Bilgi E-MBA olarak adlandırılan ilk elektronik işletme programını başlattı. Bu programla pazarlama, girişimcilik, finans, insan kaynakları gibi konularda donanım kazandıracak interaktif bir program vermektedir. Dünyanın her yerinden Internet'ten izlenebilen program sonunda geçerli MBA diploması verilmektedir (www.bilgiemba.net). Ayrıca; Sakarya Üniversitesi ise Temmuz 2000'de başlatılan bir proje ile lisans derslerini Internet destekli öğretim kapsamında sunmaktadır. Bu kapsamda 3 lisans dersini yayımlayan üniversite, gelecek yıl artan talep üzerine 10'dan fazla dersi Internet üzerinden yayımlamayı planlamaktadır (http://www.ido.sakarya.edu.tr/).

On-Line Eğitimle İlgili Ülkemizdeki Yasal Düzenlemeler

Uzaktan eğitim konusunda son çıkan yönetmelik, 14 Aralık 1999’da Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Üniversiteler arası İletişim ve Bilgi Teknolojilerine Dayalı Uzaktan Eğitim” yönetmeliğidir. Bu yönetmeliğe göre yönetmeliğin uygulanması YÖK tarafından kurulan Enformatik Türk Millî Komitesine bırakılmıştır. Bu yönetmelik daha çok üniversiteler arası ders alışverişini düzenlemeye yöneliktir. Bu komite ayrıca korsan olarak verilecek bu tür eğitimleri denetlemeyi de amaçlamaktadır.

Uzaktan eğitim konusunda ülkemizde yasal durum konusunda bazı düzenlemeler gerekmektedir. Bunlardan başlıcaları: ders yükü tanımı, ek ders ödemeleri, web'de yayımlanacak ders notları ve telif haklarıdır.

Internet Tabanlı Eğitim

Internet'in gelişimiyle birlikte, bu teknolojinin eğitimde kullanılması mümkün olmuştur. Günümüzde Internet iş yerlerimize, evlerimize kadar girmiş, hemen hemen herkes tarafından kullanılır hale gelmiştir. Kullanılan bilgisayarların platformu ne olursa olsun, Internet'e bağlı olmak için bir modem ve Internet sayfalarını indirebilmek için bir Internet tarayıcı olması kaydıyla bilgiye ulaşılabilmektedir.

Internet'e ve Internet'teki bilgiye ulaşmanın bu kadar kolay olması nedeniyle on-line eğitimde Internet kullanımı gün geçtikçe artmaktadır. Eğitim sayfalarını Internet üzerine koyarak eğitim vermek artık çok kolaydır. Ayrıca diğer geleneksel eğitimlerin aksine, Internet'in getirdiği teknolojilerle interaktif öğrenme de sağlanabilmektedir. Televizyonda verilen bir ders kaçırılabilmekte, ancak Internet üzerindeki ders devamlı ulaşılabilir ve güncel tutulabilmektedir.

Internet tabanlı eğitimde önemli olan noktalar şu şekilde sıralanabilir:

a) Öğrenim materyallerinin kalitesi

b) Materyallerin kullanılabilirliği

c) Öğrencilerin eğiticiler tarafından desteklenmesi

d) Sistemin yönetimi

e) Erişim kolaylığı

f) Görüntüleme ve geri besleme mekanizmaları 

Internet tabanlı eğitimle neler sağlanabilir sorusuna birden fazla yanıt verilebilir:

a) Multimedya tabanlı uygulamalar

b) Tekli ve/veya grup öğretimi

c) Senkron ve/veya asenkron öğrenme aktiviteleri

d) Interaktif öğrenme

e) Internet ile her yeden ulaşım

f) Kendi kendine öğrenme 

Internet tabanlı eğitimin sıkıntılarını söylemek gerekirse şunlar noktalar sıralanabilir:

a) Internet bant genişliği ve hızı

b) Tarayıcı (browser) plug-in’leri veya özel yazılımların gerekliliği

c) Internet sunucu bilgisayar (server) ve teknik kapasitelerinin gerekliliği

d) Bağlantı ve erişim problemleri

e) Kullanıcı standartları

f) Öğrenicinin basit Internet, bilgisayar ve teknoloji bilgisinin gerekliliği

g) Öğrenci ve öğretmene daha fazla sorumluluk düşmesi

h) Kullanici yorumlari (feedback) ve online yardim konusunun çok önemli olması, kaliteli destek hizmetinin önemi 

Internet Tabanlı Eğitim Sitesinin Özellikleri

WWW tabanlı bir eğitim sitesinin hazırlanması çok zahmetli bir iştir. Sitenin planlanmasında geçen süre çok olmakla birlikte, site hayata geçtikten sonra onu güncel tutmak için sarf edilen gayret de çok fazla olmaktadır.            

Şimdi bir eğitim sitesinin planlanmasından yayınlanmasından sonraki dönemine kadar geçen iş akışını inceleyelim: 

1. Amaç ve Hedefin Belirlenmesi:

Bir WWW sitesi oluşturulmaya başlanmadan önce amacımızın ne olduğu ve bu sitenin kime yönelik olacağı öncelikle belirlenmelidir. Bu öğretimin düzeyi, hangi grup ve kişilere verileceği (öğrenci, çalışan) belirlenmelidir. Internet tabanlı eğitimin 0-18 yaş arası eğitimde pek kullanılamayacağı söylense de materyaller iyi hazırlandığı taktirde bu pekala mümkün olabilir. Internet kullanımının artık ilkokullara kadar indiği göz önüne alındığında, bu gruptaki öğrencilere yönelik bir site Internet'in sağladığı teknolojilerle yapılabilir.

Ulaşılacak olan kitle belirlendikten sonra, bu kitleye ne gibi eğitimlerin verileceği ve nasıl verileceği tartışılmalıdır. Bu sitenin amacı “İlkokul son sınıftaki öğrencilere Anadolu Liselerine hazırlamak için Matematik eğitimi vermek” şeklinde açıkça belirlenmelidir.

2. Araştırma:

Amacımız ve hitap edeceğimiz kitle belirlendikten sonra, bu konuda bugüne kadar yapılmış çalışmalar gözden geçirilmelidir. Bu araştırma bize belki de ilk olmanın avantajını sağlayacaktır. Yapılacak site, konusunun ilk örneği olmalıdır. Rekabet şartları gözden geçirilmelidir. Bu konuda hedef kitleye uygulanacak bir anket çalışması çok faydalı olacaktır.

Hedef kitlenin davranışları, nelerden hoşlandıkları, öğretmenlerle ilişkileri, gittiği okullarda bu konuda ne gibi eğitimleri aldıkları, mevcut bilgileri vb. bir analize tabi tutulmalıdır. Bu tip bir araştırma sitede kullanılacak materyallerin neler olabileceği konusunda yardımcı olacaktır.

3. İşbirliği :

Hazırlanacak sitenin amaç ve hedefine göre, eğitim kurumlarınca, akademik ve bilgisayar bölümleri ile temasa geçilmeli, gerekli görüş ve öneriler alınmalıdır. Kurulacak olan proje ekibinde web sayfa tasarımcısının yanında bu konunun uzmanlarına da yer verilmelidir.

4. Materyallerin ve Derslerin Hazırlanması:

Verilecek eğitimin içeriğine ve hedef kitleye bağlı olarak, metin, ses, görüntü, yardımcı linkler, oyunlar vb. materyaller hazırlanmalıdır. Eğitici, öğrenci ve elektronik kaynakların sanal ortamda buluşması sağlanmalıdır. Materyaller arası etkileşim sağlanmalı ve bu sayede başarıyı arttıramaya yönelik olmalıdır. Siteye konulacak materyaller eğitici ve öğrenciyi yüz yüze görüştürmeyi gerektirmemelidir. 

Materyallerin özellikleri şunlar olmalıdır:

a) Canlı, öğretici, akademik temelli, hitap edilen kitle tarafından kolayca kullanılabilen, konunun içeriğine hakim ve ilginç olmalı

b) Efektif olarak yönetilebilmeli, kolayca ulaşılabilmeli

c) Kullanım kolaylığı olmalı

d) Görüntüleme, değerlendirme ve yorum (feedback) mekanizmalarıyla desteklenmeli

Uygulama ve teoriyi bağdaştıran, her iki alanda da en son teknolojiyi yansıtan ders ve konulara yer verilmelidir. Konuyu mümkün olduğunca çabuk öğretebilen modüler bazda eğitim olanakları sağlanmalıdır.

Dersler mümkünse haftalara bölünerek verilmeli, öğrenciler daha önceki derslere arşivden ulaşabilmelidir. Bölümler halinde verilecek derslerde dersin işlenmesiyle ilgili bilgi sayfası, ders içeriği sayfası, ders materyalleri sayfası, haftanın amacı, alıştırmalar, okuma ödevi, sıkça sorulan sorularö ders planı gibi bölümler olması faydalı olacaktır. Alıştırmalar öğrencinin konulardan anladığını test etmeli ve konuyu akılda tutmayı kolaylaştırıcı şekilde olmalıdır. Öğrenciye verilecek ev ödevleri öğrencinin konuyu uygulamalı şekilde işlemesini ve anlamasını sağlamalıdır. 

5. HTML Sayfalarının Hazırlanması :

Hazırlanan materyallere bağlı olarak tutarlı, esnek, konuyla ilişkili grafikler içeren, multimedya destekli sayfalar hazırlanmalıdır. Bu sayfalar konularla tam uyumlu olmalı, grafikler, slaytlar, elektronik beyaz tahta, ses, görüntü vb. gibi uygulamalarla konuların eğlendiriciliği sağlanmalı, anlamayı kolaylaştırmalı ve konularla tam olarak bütünleşmelidir. Gerekli bilgi ve dokümanların indirilebilmesine (download) olanak sağlanmalıdır. İçerik hazırlanırken konunun kısa ve öz olarak verilmesine dikkat edilmeli ve fazla sıkıcı ayrıntılara yer verilmemelidir. Sanal ortamdaki dersler devamlı güncel tutulmalı, Türkçe ve dil bilgisi kurallarına uyulmalı, akıcı olmalı ve konu yeterince işlenmelidir.

Ders sayfalarının dizaynı, öğrencinin çalışırken rahatsız olmasını engelleyici ve anlatılan konuyla ilgili tüm ek bilgilere kolayca ulaşılabilecek şekilde yapılmalıdır. Ayrıca bir site haritası ile öğrenci site hakkında bilgiye ulaşabilmelidir.

6. Öğrenci Kaynaklarının Eklenmesi :

Hazırlanacak sayfalara, öğrencilere konular bazında seçim olanağı sağlayan linkler konulmalı, eğitici ve diğer öğrencilerle senkron ve asenkron iletişim için e-mail, IRC, forum ve e-groups eklentileri yapılmalıdır. Belirli zamanlarda tanınmış kişiler on-line chat ortamına çağrılmalı ve öğrencilerin bu gibi forumlara katılarak web sitesine ısınması sağlanmalıdır. Tartışma gruplarında öğrenci konularda anlamadıklarını eğitici ve diğer öğrencilere sorabilmeli, konular etrafında bir tartışma ortamı sağlanabilmelidir.

Konuyla ilgili hazırlayıcı ödevler, projeler, testler ve sınavlar hazırlanmalıdır. Sınav ve diğer ödev ve projelerin not ağırlıkları belirlenmelidir.

Öğrenci işleri ve destek birimiyle öğrenci kendisiyle ilgili problemleri yanıtlayabilecek bir ortam bulabilmelidir.

Erişim kontrolüyle birlikte sayfalar kişiselleştirilebilmelidir. Öğrenci sayfaya girdiğinde kendi aldığı derslerle ilgili linkleri bulabilmelidir. Öğrenciye konuyla ilgili kaynaklar (ders kaynakları, web ve sitede arama, sözlük, linkler, dijital kütüphane, indirilebilir dokümanlar) sağlanmalıdır. Ayrıca konularla ilgili Türkiye ve dünyada yaşanan olayları, günlük ve haftalık basın, sinema, sanat, bilgisayar kulüpleri, sanat gibi etkinlikleri anında iletilebilecek ilan tahtası gibi eklentilere yer verilmelidir. Öğrencilerin kendi duyurularını yapabileceği ortamlar da sağlanmalıdır.

7. Yazılım ve Veri Tabanı Desteği :

Sitenin mutlaka veri tabanı bağlantısı içermesi ve bu veri tabanında, öğrencilerle ilgili kişisel bazda kayıtlar ve öğrencilerin notlarının saklanması sağlanmalıdır. Veri tabanına öğrenciler kendi kendine kayıt olabilmeli ve HTML sayfa dizaynıyla birlikte kayıt işlemleri açıkça belirtilmelidir. Bu kayıtlara öğrenciler, veliler ve eğiticiler belirlenmiş erişim haklarıyla erişebilmeli ve ilgili kayıt ve bilgileri görüntüleyebilmelidir. Veri tabanındaki öğrenci, eğitici ve veli ile ilgili bilgiler yönetilebilmeli ve yazılım desteği ile bu bilgilerle ilgili istatistik raporları alınabilmelidir. Ayrıca yazılım desteğiyle sınav değerlendirmeleri, kayıt yönetimi, kayıt sonrası yönetim, veri tabanı ve site erişim prosedürleri yapılabilmelidir.

8. Erişim Kontrolü :

Kullanıcılara özel sayfaya erişim kontrolü bulunmalı, böylece öğrencinin sayfalara ne zaman eriştiği, sitede gezinirken neler yaptığı kontrol edilebilmelidir. Bu konuda bir log tutulabilmelidir. Bu şekilde öğrencinin sınavları etkin bir şekilde değerlendirilebilmelidir. Ayrıca erişim kontrolü planlanırken ailenin de çocuğunu takip edeceği olanaklar sağlanmalıdır.

9. Bilgi Toplama :

Öğrenci tam bir takip altına alınmalıdır. Bunun için filtreleme mekanizmaları kullanılmalıdır. Böylece öğrencinin hangi zamanlarda siteye geldiği ve sitede neler yaptığı izlenebilmelidir.

10. Deneme :

Site hazırlandıktan sonra ilk olarak beta testleri yapılmalı, daha sonra yayınlanarak son test işlemi bittikten sonra yayına geçirilmelidir.

11. Sitenin Güncel ve Kullanılabilir Tutulması

Internet tabanlı eğitim sitesi hayata geçirildikten sonra, bu sitenin güncel tutulması konusu çok önemlidir. Sitenin içeriği devamlı gözden geçirilmeli, siteye erişenler devamlı gözlem altına alınmalıdır. Yapılacak periyodik değerlendirmelerle sitenin içeriği devamlı güncellenmelidir.

Sonuç

Internet tabanlı eğitim yalnızca bir web programcısının hazırlayacağı sayfalardan ibaret değildir. Aksine uzun ve zahmetli bir hazırlık dönemi gerektiren, işin gerekleri tam yerine getirildiği takdirde yüz yüze eğitimden daha zahmetli ve pahalı olan bir eğitimdir.

Ancak bu zahmetli ve pahalı diye bundan vazgeçmeli midir? 2000’li yıllara geldiğimiz bu çağ artık bilim ve teknoloji çağıdır ve gelecek Internet'te yatmaktadır. Günümüzde çevremize şöyle bir baktığımızda tüm firmaların Internet'e yatırım yaptıkları görülmektedir. Bir soru da şu şekilde gelebilir : “Peki ya bu Internet tutmazsa bunca yatırımlar boşa mı gidecektir??”. Bu sorunun cevabı aslında verilmiştir. Bugün tüm kurumsal ve özel kullanıcılar yatırımlarını Internet ortamına taşımaktadırlar. İlk satın alma maliyeti yüksek çıksa bile, toplam sahip olma maliyeti göz önüne alındığında yapılan veya yapılacak olan projelerin ne kadar ucuza mal olacağı açıktır. Internet üzerine taşınan bir proje, proje tamamlandıktan sonra bakım maliyetlerini de çok aşağıya çekmektedir.

Internet çağında eğitimi Internet olmadan düşünmemiz çok yanlış olur. Belki ilklerde hüsran olmalar olacaktır. Ama sırf böyle oldu diye böyle bir olanaktan vazgeçmemiz, dünya ne yapıyorsa yapsın, bizi ilgilendirmez dememiz yanlış olur. Bu tip projeleri devlet bazında desteklememiz gerekir. Umarım devletimiz bu tip projeler için %25 KDV gibi vergiler düşünmez.

Recep Türkoğlu

Yazıyla ilgili görüş ve yorumlarınızı yorum@teknoTurk.org ve recept@egitek.com.tr adreslerine yollayabilirsiniz.