|
Aşağıda
bir grup sivil toplum örgütünün(*) bilişimi Türkiye'nin gündemine
koymak, ülkede partiler üstü politikalar oluşturulmak ve hayata geçirmek
için yayınlamış oldukları deklarasyonu bulacaksınız. Deklarasyon
metni Türkiye Bilişim Derneği'nin Bilgi İşlem Merkezi Yöneticileri
Semineri'nde (5-8 Nisan) yazıldı ve kabul edildi. Daha sonra bt-stk@inet-tr.org.tr
listesinde tartışıldı ve son şeklini aldı.
Internet ve bilişim teknolojileri, sanayi devriminde olduğundan daha önemli
bir gelişmeyi temsil etmektedir ve yaşamın tüm boyutlarını; çalışma, üretim,
ticaret, iş yapma, eğlence, öğrenme, yönetim biçimlerini köklü olarak değiştirmektedir.
Bu değişim, ekonominin yapısını, ülkenin rekabet gücünü, insan gücü
gereksinimi profilini, mesleklerin yapısını değiştirmeye başlamıştır. Birey
üretici ve tüketici olarak öne çıkmaya, kol emeğinin yerini üretilen katma
değer ve önem açısından beyinsel emek almaya başlamıştır. Bilgi, bilim,
teknoloji, Ar-Ge, entellektüel emek öne çıkmaya başlamış ve bir üretim
faktörü olarak yerini almıştır. Bu değişim ile bilim, enformasyon ve iletişim
teknolojilerindeki hızlı gelişmeler sarmal bir şekilde birbirini tetiklemektedir. Internet, bu değişimin taşıyıcısı, hazırlayıcısı, geliştiricisi ve
yeni oluşmakta olan toplum biçiminin ön modelidir. Gelişmiş ülkelerde
ekonomi, devlet yönetimi, kamu hizmetleri, sağlık, eğitim, yaşamın pek çok boyutu,
Internet ve bilişim teknolojilerinin üzerine kaymış, bunun sonucunda ekonomide verimlik artışı beklenmeyen iyileşmeler gözlenmiştir. Bu
teknolojilerde öne çıkan ülkeler, İsrail, İrlanda gibi, gelişmişlik düzeyinde sıçrama yapmışlardır.
Bu teknolojilerin büyüme için stratejik önemini kavramış ülkeler; partiler
üstü ulusal politikalar, örgütlenme, mekanizma ve eylem planları ile ülkelerini bu teknolojileri donatıp iş dünyası ve vatandaşlarına rekabet
yeteneği kazandırmanın mekanizmalarını kurmaktalar.
Ülkemiz, matbaa ve sanayii devrimini kaçırmıştır ve sonuçları ortadadır,
oluşmakta olan Internet ve bilişim devrimini kaçırmanın sonuçları sanayi
devrimine oranla kıyaslanamaz ölçüde olacaktır. Ülkemiz bu fırsatı kaçırma
lüksüne sahip değildir. Ülkemizin bu devrime ayak uydurması ve sonuçlarında
yararlanması için şunların yapılması gereklidir :
- Partiler üstü ulusal politikaların, kamu, özel sektör, üniversiteler, mesleki ve sivil toplum örgütlerinin katılımı ile saydam ve
sürekli çalışan mekanizmaların oluşturulma süreci hemen başlatılmalıdır.
- Bu mekanizmalar aracılığı ile ulusal politikalar ile teşvik ve düzenleme mekanizmaları oluşturulmalı, ulusal eylem planı hazırlanmalıdır.
- Tüm ülkenin bilişim ve iletişim alanınında gelişmesini kalın çizgileri ile planlayan ve somut ölçülebilir hedefleri içeren, esnek, yılda
iki kez gözden geçirilen, oluşturulması ve izlenmesi saydam ve katılımcı
olan ulusal eylem planı için hazırlıklara başlanmalıdır.
- Ülke olarak bilim, teknoloji ve özellikle bilişim teknolojisi üretmek zorundayız. Bunun için eğitim sistemi, üniversiteler, devlet
yönetimi ve kültürel alışkanlıklarımızı değiştirmek zorundayız. Bu değişimin
ülkemizde hayata geçebilmesi için altyapı düzenleme, kamu yönetimi, iş
hayatı gibi alanlarda, birbiri ile uyumlu değişikliklerin yapılması gereklidir.
- Internet ve iletişim bir "taşıyıcı" sistemdir. Evrensel hizmet anlayışı ile tüm vatandaşlara, tüm işletmelere, ucuz,
kolay bir şekilde sağlanmalıdır. Internet fiyatlamasının olabildiğince düşük fiyatlarla
kurumlara ve bireylere sunulması ülkeye yapılmış bir yatırımdır. Asıl
odaklanılması gereken bu altyapı üzerinden üretilen "katma değer"dir.
- Ülkemizde TT tekel/yarı tekel konumundadır. Ülkemiz TT'nin satışından gelecek paraya odaklanmış, ancak asıl üzerinde durulması
gerekenin iletişim altyapısının gelişmesi ve rekabete açılması olduğu gözden
kaçırılmıştır. TT'nin tekelinin bir an önce sona erdirilerek, sektör rekabete
açılmalıdır.
Veri iletişim hizmetlerinde rekabeti sağlamak, fiyatların düşürülmesi ve
süreçleri hızlandırmak için bakanlık, telekomünikasyon kurulu ve rekabet kurulu
işbirliği yapmalıdır. Bu amaçla lisanslama süreci hızlandırılmalı,
omurga işletmeciliği dahil sektör tam rekabete açılmalıdır. Evrensel hizmet için asgari seviyeler, katılımcı bir şekilde belirlenip
hayata geçirilmelidir.
- TT'nin ortalama %100 olan zamları Internet'in gelişmesini önemli ölçüde
engelleyecektir. Düzenleyici mekanizmalar bu zamları bilimsel temeller ışığında hızlı, saydam ve katılımcı bir şekilde gözden geçirmeli ve
olabildiğince aşağı çekilmelidir. Tüm dünyada, bu altyapı hizmetlerinin düşük olması ana ilkedir. Öneminden
dolayı altını çizmek isteriz ki, ülke açısından odaklanılması gereken bu altyapı üzerinden yaratılan katma
değerdir.
- Internet hizmetlerindeki KDV oranı, Internet'in temel bir kamu hizmeti olması sebebiyle gıda gurubuna uygulanan KDV oranı düzeyine çekilmelidir.
- Tüm dünya, vatandaşlarını bilişim kültürü ve Internet'le tanıştırmayı, bu teknolojilerde yetenek kazandırmayı hedeflemiştir. Bu
bağlamda, okulları Internet'e taşımak bir hedef olarak benimsenmiştir.
Amerika Birleşik Devletleri'nde okulların hemen hepsi Internet'e bağlanmış,
Avrupa Birliği'nde ise 2001 yılı sonunda okulların tamamının
Internet'e bağlanması hedeflenmiştir. Biz ise, Milli Eğitim Bakanlığı'nın yerel ağını
bile Internet'e bağlayamadık. Okulların Internet'e bağlanması, öğretmen ve
öğrencilerin bu teknolojileri kullanabilecek hale gelmesi için somut programlar olmalıdır. Eski bilgisayarları yeniden kazanıp, kullanma projelerine
önem verilmelidir.
- Kamu'nun Internet'e taşınması, bir master plan kapsamında saydam katılımcı süreçler ile koordineli biçimde hayata geçirilmelidir.
- 1998'de oluşturulan Kamu-Net çalıştırılmalı, kamu projelerindeki gelişmeler kamu oyuna açıklanmalıdır. Kamu projelerindeki gelişmeler
hakkında rapor vermek, projeler arası koordinasyona olanak vermek için Kamu-Net konferansı her yıl toplanmalıdır.
- Bilgi İletişim Teknolojileri insan gücü eğitiminde radikal kararlar
almak zorundayız:
- Üniversiteler yeniden yapılandırılarak, BIT konularına önem verilmelidir.
- Ülkede, teknisyenden doktoralı araştırmacıya geniş bir yelpazede insan gücü yetiştirilmelidir.
- Talep olmayan bölümlerde kontenjanlar düşürülmeli, öğretim üyeleri
gerekirse yeniden eğitilmelidir.
- Üniversite mezunu teknik formasyonlu işsizlerimizi yeniden eğiterek
bilişim sektörüne kazandırmalıyız.
- Üniversiteye giremeyen gençleri 1-2 yıllık sertifika programları ile BIT sektörüne kazandırmalıyız.
- Internet, katılımcı demokrasi, saydamlık, toplumsal denetim, topluma
hesap verme konularında yeni olanaklar sunmaktadır. Toplumumuzda, özellikle
Internet'e ulaşan kesimde, yönetime katılma, çözüm oluşturma sürecinin bir
parçası olma talebi gözlemlenmektedir. Bu talebin dikkate alınarak
Internet'in bu amaçla etkin kullanımına başlanılmalıdır.
- Biz, Bilgi, Bilişim ve İletişim alanının sivil toplum örgütleri olarak ilgi ve uzmanlık alanlarımızdaki karar süreçlerinin parçası olmak
istiyoruz. Bunun bir diyalog süreci sonunda ülkemizi daha sağlıklı bir
noktaya taşıyacağını umuyoruz. Bu önermenin ve hayata geçirmenin demokrasinin bir gereği ve sonucu olduğunu düşünüyoruz.
- Bilişim politikaları, yapılanmalar ve eylem planını konuşmak ve ulusal uzlaşmayı sağlamak için Bilişim Şurası toplanmalıdır.
- Internet'e erişim ve kullanabilirliğin tüm ülkeye yayılmasını sağlamak ve sayısal bölünmeyi engelleyici tedbirler alınmalıdır. Bu
bağlamda, halk kütüphaneleri Internet'e bağlanmalıdır. Belediyelerin
Internet-evi açmaları ve organize sanayi bölgelerine yönelik
Internet-evi ve prototip e-ticaret merkezleri kurulmalıdır. Bu hizmetler özürlüleri ve kimsesiz
çocukları da kapsamalıdır.
- Ülkenin içinde bulunduğumuz kriz ortamlarına girmemesinin ön koşullarından biri bu teknolojileri üretmek ve kullanmaktan geçmektedir.
Katılımcı, saydam mekanizmalar ve sivil toplum örgütleri ile sıkı işbirliği, kriz konusunda geri besleme sağlar.
(*) Destekliyen Kuruluşlar:
TBD - Türkiye Bilişim Derneği
INETD - Internet Teknolojileri Derneği
LKD - Linux Kullanıcıları Derneği
TISSAD - Internet Servis Sağlayıcıları Derneği
TBV - Türkiye Bilişim Vakfı
TUBISAD - Türkiye Bilişim Sanayicileri Derneği
TESID - Türkiye Elektronik Sanayicleri Derneği
TKD - Türkiye Kütüphaneciler Derneği
UNAK - Üniversite ve Araştırma Kütüphanecileri Derneği
TUTED - Telekomunikasyon Üreticileri Derneği
TURKMIA - Tıb Bilişim Derneği
Yazıyla
ilgili görüş ve yorumlarınızı yorum@teknoTurk.org
adresine
yollayabilirsiniz.
|