İvHP: Interneti Sanık Sandalyesine Oturtmayın

Internet ve Hukuk Platformu (İvHP), dünyada olduğu gibi Türkiye'de de Internet ile ilgili yasal düzenlemelerin henüz şekillenmemesi nedeniyle, bazı kurumlar tarafından Internet ile ilgili çeşitli "fiili sınırlama" yöntemlerine başvurulması üzerine, kamuoyuna bir açıklama yapma gereği duydu.

İvHP, Türkiye'nin başta "E-Avrupa+ Projesi"ne adaptasyonu olmak üzere, dünya ile bütünleşmesini ve ülkenin bilgi toplumu haline gelmesini tehlikeye sokacak düzenlemelere girişilmemesi için, Internet ile ilgili şu noktaların altını çizdi:

1) Internet bir araçtır. Kullananın amacına göre sonuçlar yaratır.

2) "Internet"i tek başına bir "potansiyel düşman", bir "nifak yuvası" olarak algılamak ve yasal düzenleme, sınırlama ve denetleme arayışına bu yaklaşımla girmek yanlıştır.

3) Dünyada ve Türkiye'de ortaya çıkan olumsuz gelişmelerde "Internet"in de kullanılması, bu olayların yarattığı zararların nedeninin "Internet" olduğunu göstermez. Bu tip olaylar ve eylemler Internet hayata geçmeden önce de vardı, yarın bir başka iletişim ortamına geçildiğinde de, olmayacakları söylenemez.

4) Internet ile ilintili olumsuzlukların hangilerinin yasalarla tanımlanmış "suç", hangilerinin "zarar verici" eylem olduğu ayrımı önemlidir.

5) "Suç"tan söz etmek için mutlaka yasa ile yapılmış tanımlar gereklidir. Olmayan bir suç tanımında başka yasalara kıyaslama yaparak hüküm verilemez.

6) "Zararlı" her zaman "yasadışı" anlamına gelmemektedir. Dolayısıyla neyin zararlı olduğuna kimin karar vereceği önemlidir. AB "zararlı" ile "yasadışı" olanı ayırmıştır. Zararlı içeriği engellemek için, özdenetim mekanizmaları üzerinde çalışmalarını sürdürüyor.

7) Türkiye de kendi isteğiyle bu yarışa (E-Avrupa+) katılmış, "E-Türkiye Eylem Planı" projesi ile, 2003 yılına kadar gerçekleşmesi beklenen bir dizi ciddi çalışmayı yapacağını belirtmiştir. Çalışmalar Başbakanlık Müsteşarlığı eşgüdümünde sürüyor.

8) "E-Türkiye Eylem Planı"nın dayandığı "E-Avrupa+" Eylem Planının 3 temel amacı vardır;
a. Herkese daha ucuz, daha hızlı ve güvenli Internet
b. İnsanlara ve yeteneklere yatırım
c. Internet kullanımının özendirilmesi

Önce, Ucuz, Yaygın ve Hızlı Internet Kullanımı Teşvik Edilmeli

Internet'in hukuk alanında yarattığı sorunlara, Internet'in uluslar üstü yapısı gereği, uluslararası düzeyde ortak ilkeler konularak çözüm bulunmaya çalışılması gerektiğini savunan İvHP, şu öneride bulundu:

"Öncelikle, daha ucuz, daha yaygın ve daha hızlı Internet kullanımı teşviki ve E-Avrupa Eylem Planı doğrultusunda çalışmak için bir ulusal seferberlik ilan edilmesi gerekir. Devletler, Internet ile ilgili yapılan yasal düzenlemeler konusunda ise, sivil toplum ve sektör kuruluşları ile işbirliği içine girmeli. Ortaya bazı olumsuzluklar çıktı diye, sanık sandalyesine Internet'i oturtarak, adeta 'yargısız infaza' hükmetmek, hayati önem taşıyan 'bilgi toplumu' haline gelme fırsatını bir kez daha kaçırmakla eş anlamlı olabilir... Türk Internet Servis Sağlayıcılarına yargısız site kapattırmak ise, Türkiye'nin Internet yasakçısı ülke kategorisine konulmasına hizmet eden 'kolaycı' ve 'popülist' bir yaklaşımdır..."

İvHP, "bilgi-okuryazarlığı"nın artmasını, bireylerin kendini özgürce ifade edebilmesi için önce bilgiye erişim ve düşünce özgürlüklerinin sağlama alınmasını ve hukuksal düzenlemelerin aceleye getirilmemesini istedi.

Internet ve Hukuk Platformu (İvHP), açık, bireysel ve kurumsal düzeyde geniş katılımlı, gönüllülük esası üzerinde temellenen bir sivil platformdur. RTÜK yasasının gündeme gelmesinin ardından, Haziran 2001 tarihinde, önce Internet ortamında daha sonra turk.Internet.com tarafından Ericsson Crea-World'de düzenlenen "Internet ve Hukuk" panellerinde bir araya gelen hukukçular, bilişimciler, Internet profesyonelleri, Internet ve hukukla ilgili sivil toplum kuruluşları, Internet Servis Sağlayıcıları, çeşitli özel sektör kuruluşları Internet kullanıcıları, iletişimciler, akademisyenler tarafından kurulmuş ve kısa sürede bir sivil platforma dönüşmüştür.

Temel faaliyet alanı ve kuruluş nedeni, gelişmeye açık Internet için Internet ve hukuk arasında demokratik, uluslararası düzeyde tutarlı, ülke çıkarlarına uygun ve hukuk devleti ilkelerine bağlı, en doğru yasal ortamın oluşmasına katkıda bulunacak çalışmalar yapmaktır. Bu amaçla çeşitli çalışma grupları oluşturan İ v H P, düşünce ve çözüm üretimi ve yayımının yanı sıra, farklı kesimleri buluşturan tematik etkinlikler, toplantılar, atölye çalışmaları düzenlemektedir. Platform çalışmalarının ürünleri http://www.ivhp.net sitesinden TBMM ve kamuoyuna sunuluyor.Ayrıca iletişim Platform'un haber grubu http://groups.yahoo.com/group/Internetvehukuk üzerinden de devam etmektedir.

Basın bülteni Şubat 2002 tarihinde yayınlanmıştır. Bülteni teknoTurk.org'a ulaştıran Sayın Avniye Tansuğ'a teşekkür ederiz.

Yazıyla ilgili görüş ve yorumlarınızı yorum@teknoTurk.org adresine yollayabilirsiniz.