İkinci Dil Olarak Türkçe Öğrenen Kişiler İçin
Bir Destek Yazılımı "Türkçe Merhaba"

Ayrıca öğretmenler bu sistemi, sınıf içinde ana dili Türkçe olan kişiler tarafından seslendirilmiş örnekleri ve alıştırmaları gösterebilmek , öğrencilerine sınıf içinde işlenmekte olan konu ile ilgili bilgilere bilgisayar ortamında nasıl ulaşabileceklerini göstermek ve öğrencilerinin öğrenimini kolaylaştırmak gibi çeşitli şekillerde kullanabilirler.

Temel olarak halen kullanılmakta olan eğitim sistemi içinde öğrencinin performansını artırmayı hedef alması nedeniyle bu sistem "Performans Destek Sistemi" olarak isimlendirilmiştir. Diğer benzeri sayısal eğitim malzemelerinden farklı olarak "Türkçe Merhaba" sistemi yapısal bir şekilde sunulan derslerden ve derslerin önceliklerinin ve sırasının önceden belirlenmiş olduğu bir sistem içinde değildir. Bu sistem içinde kullanıcılar istedikleri herhangi bir sıra ile dersleri takip edebilmektedirler. Kullanıcıların istedikleri bir konuda bilgiye ulaşabilmeleri ve bu konu üzerinde çalışabilmeleri amacıyla sistem içinde kullanabilecekleri birçok farklı yöntem vardır.

Öncelikle kullanıcılar ana menü aracılığı ile, aradıkları bilgiye ulaşabilirler. Böylece klasik yöntemlerle hazırlanmış ve linear bir organizasyonda bilgiyi sunan bir sistemde olduğu gibi bilgiye erişim sağlanır. İkinci olarak kullanıcılar, bu konuda hazırlanmış ve sistem içinde bulunan öğeleri İngilizce karşılıklarına göre sıralı olarak gösteren bir dizin aracılığı ile aradıkları bilgiye ulaşabilirler. Bu dizin içinde kullanıcılar ayrıca konularla ilgili alıştırmaları da görebilir ve bunlara ulaşabilirler. Kullanıcıların aradıkları bir konuya erişebilmeleri amacıyla kullanabilecekleri değer araç ise, sistem içindeki konuları Türkçe içeriklerine göre sıralı olarak gösteren Türkçe dizindir. Kullanıcılar ayrıca sistem içinde bulunan tüm alıştırmalara alıştırmalar ile ilgili olarak hazırlanmış menüden ya da her bir alıştırmanın alt kısmında bulunan skala aracılığı ile de erişebilirler.

Sistemin Genel Özellikleri

Bu sistem içinde kullanıcılar kendi bilişsel faaliyetlerini geliştirir, kendilerine ait bir öğrenme yöntemini oluşturur, bu öğrenmelerini gözler ve değerlendirirler. Bu sistem birçok kavramı aynı anda vermeye çalışması nedeniyle genelde karmaşıktır. Ancak, sistem genel olarak karmaşık bir yapıya sahip olmasına rağmen, kullanıcın ihtiyaç duyduğu kadar bilgiye ulaşmasını sağlar. Kullanıcıya sunulan bilgi, kullanıcının ihtiyacından ne fazla ne de azdır. Sistem içinde verilen bilgi kullanıcının halen üzerinde çalışmakta olduğu konu için özel olarak hazırlanmıştır. Genel olarak dersler sadece bir örnek ya da durum üzerinde değil, konuyla ilgili birçok örneğin bir arada olduğu bir yapı üzerine kurulmuştur. Bu sayede kullanıcı konu ile ilgili istediği kadar örneğe ulaşabilir. Böylece kullanıcının üzerine çalışmakta olduğu konu ile ilgili birçok farklı durumun sunulması sağlanır. Sistem içindeki örneklerin bir diğer özelliği de bu örneklerin farklı konularda tekrarlanıyor olmasıdır. Örneğin bir konuda geçen bir örnek, örnek ile ilgili diğer bir konuda tekrarlanmaktadır. Bu sayede kullanıcı aynı örneğe, birçok farklı ders içinden ulaşabilmektedir ve bu örnek aracılığı ile, kullanıcının farklı kavramlar arasında ilişki kurabilmesi mümkün olmaktadır.

Sistem içindeki içerik, birçok farklı şekilde gösterilmiştir. Kullanıcı sistem içinde kendi çalışma çizgisini belirlemekte serbesttir. Kullanıcının takip etmesi gereken önceden belirlenmiş tek bir yol yoktur. Sistemin en önemli özelliklerinden birisi de, sistemin nesnel olarak tasarlanmış olması ve arayüzlerin bu nesneler kullanılarak (Öğrenme Nesneleri) dinamik bir yapıda oluşturulmuş olmasıdır. Sisteme İnternet üzerinden (http://clio.dlib.indiana.edu/~ncagilta/tlepss.html ya da http://www.princeton.edu/~turkish/practice/tlepss.html) erişilebileceği gibi özel hazırlanmış CD'ler aracılığı ile de erişilebilmektedir. Bu sayede kullanıcıların sisteme istedikleri ve ihtiyaç duydukları an erişebilmeleri mümkündür.

İçerik

Sistemin içeriğini, dersler, örnekler ve alıştırmalar oluşturmaktadır. Tüm bu içerik, Suzan Özel tarafından hazırlanmış olan ders kitabından, kendisinin onayı ile alınmıştır. Sistem kitabın sadece birinci bölümünü içermektedir.

Ses Dosyaları

Sistem içindeki derslerde ve alıştırmalarda kullanılmak üzere 480 adet ses dosyası hazırlanmıştır. Bu dosyaların hepsi, elektronik ortamda araştırmacı tarafından hazırlanmıştır ve seslendirmelerde ana dili Türkçe olan dört ayrı kişinin sesi kullanılmıştır.

Resim-Görüntü Dosyaları

Görüntü dosyaları derslerdeki, alıştırmalardaki ve örneklerdeki içeriği zenginleştirmek amacıyla hazırlanmıştır. Bunlar toplam 307 adettir. Bu görüntülerin büyük bir kısmı, Microsoft' firmasına ait "clip art gallery" (http://cgl.microsoft.com/clipgallerylive/) 'den alınmıştır.

Yardım

Kullanıcılar bir yardım sistemi ile de desteklenmektedir. Yardım sayfaları, sistemin genel kullanımı ve sistem parçaları hakkında kullanıcılara genel bir bilgi verir. Bu yardım sayfasına sistem içindeki herhangi bir sayfadan ulaşmak mümkündür.
İkinci bir yardım imkanı ise, sayfaların en üstünde bulunan bir metin satırıdır. Bu satırda kullanıcılar o an yapmakta oldukları iş ile ilgili çeşitli açıklayıcı bilgilere ulaşabilmektedir.

Diğer Bağlantılar

Sistemin içeriği ayrıca, halen İnternet'de bu konu ile ilgili olarak kullanıma açık olan diğer sayfalara verilen bağlantılar ile de genişletilmiştir. Bu bağlantılar arasında çeşitli Türkçeden-İngilizceye ve İngilizceden-Türkçeye sözlükler de bulunmaktadır.

Tasarım

Sistemde temel olarak dört parça bulunmaktadır. Bunlardan ilki, Bilgi-tabanıdır. Bu sistem parçası sistem içinde bulunan bütün bilgilerin saklanmasını sağlar. Örneğin sistem içinde bulunan bütün örnekler, dersler v.b burada saklanmaktadır. Sistemin ikinci parçası ise, eğitmendir. Bu parça öğrencilerin daha kolay öğrenmelerine yardımcı olmakta ve çeşitli alıştırmalar ve yönlendirici bilgiler ile kullanıcıların pratiğini artırmalarını sağlamaktadır. Üçüncü parça ise, araçlardır. Bu parça kullanıcıları farklı birçok araç aracılığı ile yönlendirir. Örneğin, kullanıcılar basit bir arayüz aracılığı ile, kendi cevaplarını Türkçe olarak yazabilme ve yazdıklarını görebilme imkanı sağlanmıştır. Sistemin son parçası ise, danışmandır. Bu sistem öğrencilerin alıştırmalar üzerinde çalışırken bu sisteme danışmalarını sağlar. Böylece kullanıcılar kendi cevapları ve doğru cevaplar ile ilgili yönlendirici bilgilere ulaşabilmektedirler.

Indiana Üniversitesi'ndeki Türkçe öğrenen öğrenciler ile birlikte yapılan ve bu sitenin bir araç olarak kullanıldığı araştırmanın hedefi olan aşama halen tamamlanmış olup, gelen talep üzerine site Princeton Üniversitesi'ne yerleştirilmiştir. Bu araştırmanın temel amacı bu sitenin tasarımında kullanılan değişik eğitim sistemleri tasarım metodlarının öğrenmeye katkısını araştırmaktır. Bu araştırma ile ilgili olarak toplanan veriler halen analiz edilmekte ve sonuçları değerlendirilerek ileriye dönük olarak daha kapsamlı çalışmaların yapılması üzerinde çalışılmaktadır.

Nergiz Ercil Çağıltay

Yazıyla ilgili görüş ve yorumlarınızı ncagilta@indiana.edu ve yorum@teknoTurk.org adreslerine yollayabilirsiniz.