Oksijen INOX Platformu

Bu engele rağmen kendinizi geliştirseniz bile, platforma ve üreticiye sıkı sıkıya bağımlı olma durumu, farklı uygulamaların geliştirilmesini veya mevcut uygulamaların farklı şebekelere uyarlanmasını güçleştirir.

Abonelere yönelik ön ödemeli (Prepaid) veya VPN gibi servislerin sağlandığı akıllı şebeke sistemlerinde (IN -Intelligent Network) her marka için donanım ve yazılım farklı yapıda olabilmektedir. Örneğin Nokia, Alcatel, Ericsson, Lucent gibi firmaların kendi IN sistemleri vardır ve öncelikle kendi santrallarıyla uyumlu çalışabilmektedirler. Bu durumda herhangi bir markanın IN platformunu kullanan operatörler, sunacakları servisleri büyük oranda aynı firmaya yaptırmak veya kendi bünyelerinde bu deneyime sahip elemanlar çalıştırmak zorundadırlar.

Yeni nesil akıllı şebeke uygulamaları için geliştirilmiş ve bu problemleri adresleyen bir mimari olan PARLAY, teknolojiden bağımsız; metod, parametre yapılarının ve bunların anlamlarının yer aldığı nesne yönelimli arayüzleri içeren bir haberleşme yöntemi yayınlamaktadır.

PARLAY'ın sağladığı yöntem, servis programlama arayüzleri (Service API) ve anayapı programlama arayüzleri (Framework API) olmak üzere iki temel gruba ayrılır. Anayapı programlama arayüzleri, üçünçü sahısların telekom ağına güvenli ulaşmasını ve ilgilendikleri PARLAY servislerini seçmesini sağlarlar. Servis programlama arayüzleri ise genel arama kontrolü (Generic Call Control Service), Çok Şahıslı Arama Kontrolü (Multiparty Call Control), Kullanıcı Etkileşimi (User Interaction) gibi uygulama mantığının kullanacağı servisleri kapsar. Bakınız Şekil 1

Şekil 1: Parlay mimarisi

Parlay'ın sunduğu programlama arayüzleri, telekom şebekeleriyle ilgili detayları sakladığı için, programcılar şebeke detayları ile ilgilenmek yerine uygulamanın mantığı üzerine yoğunlaşırlar. Böylece Parlay mimarisini uygulayan bir ağ geçidi (network gateway) ile çalışabilecek herhangi bir uygulama yazabilmek için bir programlama diline hakim olmak yeterlidir, ve tabii hayal gücüne.

Mevcut IN sistemlerinin yetersiz kaldığı esas önemli nokta ise telekom ve IP dünyasının yollarının kesişmesi sayesinde ortaya çıkan karma şebeke ortamına servis sağlayabilme kapasitesidir. Yeni nesil şebekelerde telekom operatörleri müşterilerini cezbetmek için çok geniş servis seçenekleri sunmak zorundalar. Ancak heterojen ortamda çalışacak çok sayıda servisin geliştirilmesi ve işletilmesi operatör için oldukça masraflı ve uzun zaman alan bir süreç. Oysa Parlay'ın yarattığı model, operatör ve servis sağlayıcı rollerini ayırıyor; abonelere sunulan servisleri operatör değil üçüncü kişiler işletiyor ve operatör sadece taşıyıcı görevini üstleniyor.

Şebekesine herhangi bir üreticinin Parlay tabanlı geçidini kuran bir operatör, Parlay Framework ile otorizasyon verdiği üçüncü kişilerin şebekeye erişip abonelerine servis vermesini sağlayabilir. Parlay, uygulamalarla ağ geçidi arasındaki haberleşmeyi standart olarak tanımladığı için yeni bir uygulamayı devreye sokarken hiçbir entegrasyon çalışmasına gerek yoktur. Servis sağlayıcı ise uygulamayı geliştirirken çalışacağı şebekeyle ilgili hiçbir detaya ihtiyaç duymaz. Örneğin C++, Java, vs kullanarak geliştirdiğiniz bir Ön Ödemeli Görüşme servisi hiçbir değişiklik gerekmeden Nokia, Alcatel veya Ericsson santralleri içeren farklı şebekelerle çalışabilir.

Parlay mimarisi, geçidin hizmet verdiği şebekelere ulaşmak üzere kullandığı protokol katmanları için bir tanımlama getirmemiştir. Bunun anlamı şudur; geçitteki protokol katmanının içerdiği protokoller hizmet sunulabilen şebekeleri belirler. ISUP, INAP, SIP, MAP protokollerini destekleyen bir ağ geçidi; PSTN, PLMN ve IP şebekelerine hizmet sunabilir.

Parlay mimarisinin sağladığı bir başka avantaj ise ağ geçidinin dağınık yapıda olabilmesidir. Böylece bir geçit üreticisi sadece belirli Parlay servislerini (Framework ve Charging SCF'leri gibi) sağlayıp diğer servisler için başka üreticilerin çözümlerden faydalanabilir. Sözgelimi güvenli bir profil çözümü üretmiş bir firmanın ürününe Parlay Account Management arayüzleri kılıfı yerleştirerek üçüncü şahıs uygulama geliştiricilerin Account Management API'leri ile bu firmanın profil çözümünden faydalanmaları sağlanabilir.

2.INOX Platformu

Oksijen INOX platformu, Parlay 3.0 mimarisini uygulayan bir akıllı şebeke çözümüdür.

INOX Gateway ilk aşamada çağrıların yönetilmesi ile ilgili fonksiyonlar içeren GCCS servisini sunuyor. Yine Oksijen'in geliştirdiği uygulama sunucusu ise GCCS metodları ile verilebilecek uygulamalardan bazılarını içeriyor.

Sistem kabaca şöyle çalışır: Uygulama mantığı, servis vereceği aboneler ile ilgili kriterleri ağ geçide bildirir. Geçit, bağlı olduğu şebekelerden kendisine bir çağrı gelirse, birlikte çalıştığı uygulamaların bildirdikleri kriterleri yeni gelen çağrıyla karşılaştırıp gerekli uygulamaya istediği bir çağrının şebekede oluştuğu bilgisini iletir.

Yeni çağrı geldiğinden haberdar olan uygulama, şebekedeki çağrının işleyişini servisin mantığına göre yönlendirir. Örneğin mobil bir şebekede kurulu olan Parlay Geçidi üzerinden ön ödemeli servis yarattığımızı düşünürsek; ön ödemeli servis kullanıcılarından birinin gerçekleştirdiği çağrı, geçit üzerinden uygulamanıza ulaşacaktır. Arayan kişinin bilgilerine ulaşan uygulama,- mesela kullanıcının hiç kredisi kalmadığı için - bu çağrıyı sonlandıracaktır. Bu işlem için CORBA üzerinden ağ geçitte bulunan ve şebekedeki çağrıyı temsil eden Parlay nesnesinin Parlay tarafından tanımlanmış standart metodlarından biri olan release() metodunu çağırır. Geçit, çağrının yaşadığı şebekenin protokolüne göre ilgili çevirileri yapar ve uygulamanın çağrıyı sonlandırma isteğini şebekede ilgili birime iletir.

Aynı şekilde, şebekeden gelen çağrı ile ilgili protokol ve üreticiye göre farklılık gösterebilecek mesajlar, ağ geçit tarafından yorumlanarak ilgili uygulamanın ilgili nesnesindeki standart Parlay metodu çağırır.

2002 Ocak ayı sonunda gerçek şebeke üzerinde kurulmuş ağ geçit ve ön ödemeli servis ile dünyadaki ilk Parlay çağrısını gerçekleştiren Oksijen, 2002 Nisan ayı sonunda MPBX uygulamasının Telsim'de devreye girmesiyle dünyadaki ilk ticari Parlay kurulumunu gerçekleştiren firma ünvanına sahip olmuştur.

Oksijen'in sunduğu ve geliştirmekte olduğu uygulamaların arasında şunlar sayılabilir:

1. mPBX: Mobil PBX servisi, GSM şebekelerine PBX özelliği kazandıran bir servistir. GSM şebekelerinde MSC' ler tarafından sunulmayan PBX servisi, IN hizmeti olarak sunulmaktadır.
2. Ön Ödemeli: Ön Ödemeli Servis, bir aboneye önceden belirli miktarda iletişim kredisi alıp, belirli bir geçerlilik süresi içinde bu krediyi ait olduğu şebeke veya şebekelerde iletişerek harcaması imkanını vermektedir.
3. Sanal Ağ: Sanal Özel Ağ (VPN) servisi abonelere herhangi bir şebeke yatırımı yapmadan operatörün şebekesini kendi özel şebekeleri gibi kullanmaları sağlamaktadır. Operatörün geniş ve her noktası yönetilen şebekesinde VPN abonelerine özel numaralama planı ve esnek ücretlendirme mekanizmaları sunulmaktadır. VPN servisi operatörün ve abonelerin iletişim giderlerinde indirim sağlamaktadır.
4. Ücretsiz Arama: Ücretsiz arama servisi, abonelerin, başvuruda bulunan servis sağlayıcıların talepte bulundukları numara(lar) için, ücretsiz arama yapmalarını sağlamak için kullanılır
5. Evrensel Erişim Numarası: Evrensel Erişim Numarası ile, bir firma, bir numara ile erişebilirlik kazanır. Bu numara arandığı anda servis, zamana ve bulununan yere göre, firmanın en yakın bürosuna çağrı aktarabilmektedir.
6. Bilgi Servisleri: Bilgi Servisleri, danışmanlık firmaları gibi firmaların daha yüksek bir tarife ile, hizmet vermesi amacı taşımaktadır. Servis, PLMN içinde yapılan tüm çağrılarda devreye girerek, çağrıyı servis sağlayıcıya doğru yönlendirebilmektedir.
7. Teleoylama: Teleoylama servisi, yoğun miktarda arama alan, TV yarışmaları, oylamalar gibi durumlar için kullanılmaktadır. Abone bir servis numarasını arayarak, kendi görüşünü DTMF tone'ları yardımı ile bildirebilir. Bunun için gerekli anonslar çalınarak abone yönledirilebilir.
8. Arayana göre Konuşma Kısıtlama ve Bilgilendirme: Arayana göre Konuşma Kısıtlama ve Bilgilendirme Servisi (Selective Call Baring & Capturing) abonelerin, kimlerden, hangi koşullarda arama alacaklarını seçebildikleri, bir DP12 tetikli veya DP3 tetikli IN servisidir.
9. Yere Bağımlı Yönlendirme: Yere bağımlı yönledirme servisi, DP3'de çalışan ve çağrının yapıldığı yere göre çağrıyı başka bir numaraya yönlendiren servistir.

3.KISACA INOX PLATFORMU ÖZELLİKLERİ

INOX platformunun aşağıda sıralanan özellikleri sayesinde yeni nesil servisler hızlı ve ekonomik olarak sunulabilmektedir.
- Donanım ve İşletim Sisteminden bağımsızlık: OSA/Parlay standartlarına uygun olan INOX platformu kullanılan programlama dili olan JAVA'nın sayesinde Solaris, Windows, HP-Unix gibi farklı platformlarda çalışabilemektedir.
- Üreticiden bağımsızlık: Tüm dünya üreticileri tarafından kabul edilmiş olan OSA/Parlay standartlarına uygun geliştirilen herhangi bir uygulama kurulan INOX platformu ile birlikte çalışabilmektedir.
- Altyapıdan bağımsızlık: INOX platformu OSA/Parlay standartlarının sağlamış olduğu servis sunma platformunun altındaki şebekeleri soyutlama özelliği sayesinde PLMN, PSTN ve veri (IP veya ATM) şebekelerine hizmet sunabilmektedir.
- Altyapıya güvenilir ulaşım: OSA/Parlay'ın tanımlamış olduğu standart arayüzler farklı şebekelerde bulunan uygulamalara erişimi sağlamaktadır.
- Açık ve standart arayüzler: OSA/Parlay mimarisi standartları herkese açıktır. INOX GAS gibi uygulama geliştirme araçlarıyla standart servis uygulamaları geliştirilip her türlü OSA/Parlay mimarisinde çalışabilir.
- Ölçeklendirmede Esneklik: OSA/Parlay mimarisi dağıtık yapıdadır. INOX platformu dağıtık yapıyı standart middleware ürünleri ile sağlamaktadır.

www.o2.com.tr

Yazıyla ilgili görüş ve yorumlarınızı contact@o2.com.tr ve yorum@teknoTurk.org adreslerine yollayabilirsiniz.