|
Tekrar Kullanilabilen Ögrenme Nesneleri (TEKÖN) ve Standartlar |
|
Öğrenme yer ve zamandan bağımsız olarak günümüzdeki modern bilgi teknolojilerinin etkin olarak kullanımı sayesinde desteklenebilir ve kalitesi arttırılabilir. Bu amaçla birçok çevrim-içi malzeme, çeşitli metodlar ve tasarım yöntemleri kullanılarak hazırlanmaktadır. Çevrim-içi öğrenmeye yönelik olarak hazırlanmış olan malzemeler genellikle, metin, grafik, ses, görüntü şeklindeki bilgiler, bu bilgilere erişimi sağlamak amacıyla hazırlanmış olan bilgisayar arayüzü ve öğrenciye geribildirim vermek ve öğrencinin genel başarısını ölçmek amacıyla hazırlanmış olan değerlendirme sistemi ile birlikte bu sistemi destekleyici çeşitli araçların kullanılması ile oluşturulmaktadır (Robson, 2000). Ancak çevrim-içi öğrenme ortamlarına yönelik gerekli malzemenin hazırlanması konusunda günümüzde pek çok problem yaşanmaktadır. Bu problemlerden en önemlisi kullanılan malzemelerin nasıl daha kaliteli ve içerikli bir şekilde sunulabileceği konusunda yaşanmaktadır (Robson, 2000). Çevrim-içi olarak hazırlanmış olan malzemelerin güncelliğinin korunması ve sürekli olarak yenilenmesinin sağlanması da bu konuda yaşanan önemli problemlerden birisidir. Bu noktada tekrar kullanılabilen öğrenme nesneleri (TEKÖN) çevrim-içi ortamlar için içerik geliştiren kişilere bir alternatif oluşturmaktadır (Robson, 2000). TEKÖN, bilgisayar dünyasında karşımıza çıkan nesneye dayalı programlama tekniklerine benzer yaklaşımların çevrim-içi eğitim amacıyla da kullanılmasına yönelik olarak geliştirilmesini kapsamaktadır. Öğrenme nesneleri tekrar kullanılabilen ve herhangi bir medyaya bağımlı olmayan bilgi yığınları olarak tanımlamaktadır (Cisco, 2000). Bir TEKÖN’ün en önemli özelliği eğitim sisteminin küçük bir birimi olarak tek başına sistem içinde tanımlanması ve sistemin diğer benzeri parçaları ile farklı amaçlara yönelik olarak birarada kullanılması sonucu, sistemin bütününü oluşturmasıdır (Çağıltay & Çağıltay, 2002). Bu yeni yaklaşımın eğitimde kullanımı ile ilgili olarak aşağıdaki örneği inceleyebiliriz. Bu örneğe göre, bir kursun parçası olarak üç ayrı ders hazırlanmıştır. Bu kursların birincisinde, Türkiye’deki anıtlar (Şekil 1), ikincisinde Türkiye’deki dini yerler (Şekil 2) ve üçüncüsünde ise Türkiye’deki tarihi yerler (Şekil 3) anlatılmaktadır. Bu kurslar incelendiğinde her bir kursun örtüştüğü bazı konuların bulunduğu gözlenmektedir.
Şekil 1. Türkiye’deki Anıtlar Dersi
Şekil 2. Türkiye’deki Dini Yerler Dersi
Şekil 3. Türkiye’deki Tarihi Yerler Dersi Klasik bir öğrenme sisteminde, öğrencilerin direk olarak ihtiyaç duyduğu içeriğe erişmesi zordur. Öğrenci önceden tanımlanmış olan hiyerarşik yapı içinde dolaşarak ihtiyaç duyduğu bilgiye erişebilir. Ayrıca bu sistem içinde, benzer bilgi değişik amaçlara yönelik olarak değişik derslerde tekrarlanırken (yukarıdaki örnekteki “Ulucami” içeriği gibi) bu kurslara yönelik olarak hazırlanmış olan malzemelerin tekrar faklı amaçlar için kullanımları sınırlıdır. Bu ve benzeri sorunları aşabilmek amacıyla geliştirilen öğrenme nesnesi yaklaşımına göre ise, bu derse ait içerik küçük parçalara ayrılarak hazırlanmakta ve bir havuz içinde tanımlanmaktadır (Şekil 4).
Şekil 4. Öğrenme Nesnesi YaklaşımıDaha sonra farklı eğitim hedeflerine göre bu havuzdan alınan içerik belirli yöntemler kullanılarak biraraya getirilmekte ve kullanılmaktadır. Yeni içerikler ile bu havuz zenginleştirilirken, sürekli olarak aynı havuz içinden kullanılan içerik yenilenebilmekte ve dinamik bir yapı ile güncelliğini korumaktadır. Bu içerik parçaları ile birlikte tanımlanan üstveriler bu neslererin havuz içinde taranarak ulaşılabilmesini kolaylaştırırken, ortak kullanımını da artırmaktaktadır. Bu konudaki diğer standartlar ise, bu bilgi nesnelerinin çeşitli metodlar aracılığı ile ortak kullanımını artırmakta, içeriğin standart paketler ve yönetim sistemleri aracılığı ile sürekli ve yaygın kullanımını sağlamaktadır. Çevrim içi öğrenmedeki bu yeni yaklaşım, mevcut sistemlere farklı bir bakış açısı getirirken, sağladığı kolaylıklar ve olası olumsuz etkileri ve sınırları üzerinde çalışmalar ve araştırmalar devam etmektedir. Ancak öğrenme nesnelerinin eğitim dünyasına farklı bir kapı açtığı bir gerçektir. Gelecek yazıda bu konudaki standartlardan bahsedilecektir. KaynakçaADL, 2003. Advanced Distributed Learning. [Elektronik adres]: http://www.adlnet.org [19.03.2003]. IEEE (2003). Learning Technology Standards Committee (LTSC), [Elektronik Adres] http://ltsc.ieee.org/ [19.Mart.2003] IMS (2001). IMS Learning Resource Meta-Data XML Binding Version 1.2.1 Final Specification, September 2001. [Elektronik Adres] http://www.imsglobal.org/metadata/imsmdv1p2p1/imsmd_bindv1p2p1.html [19.Mart.2003] Sampson, D., Papaioannou V., Karadimitriou, P. (2002). EM2: An Environment for Editing and Management of Educational Metadata, Educational Technology & Society 5 (4) 200. ISSN 1436-4522 [Elektronik Adres] http://ifets.ieee.org/periodical/vol_4_2002/sampson_papaioannou.html [19.Mart.2003] Nergiz Ercil Çağıltay
|
